Bir bitki öldüğünde ilk suçlanan genelde sulama olur. Oysa çoğu zaman sorun kökün oturduğu yerdedir: toprak. Kök nefes alamıyorsa, su tutmuyorsa ya da tam tersi suyu hiç bırakmıyorsa, ne kadar özenli davranırsanız davranın sonuç aynı olur. Bu yüzden bahçe toprağı seçimi, tohum almadan, saksı almadan, hatta bahçenin yerini planlamadan önce düşünülmesi gereken bir konu. Aşağıda, kendi bahçesini kendi eliyle kuran birinin aklına gelen sıradaki soruları sırayla ele alalım.
Laboratuvara gitmeden, avucunuzla yapabileceğiniz basit bir test var. Bir avuç toprağı hafifçe nemlendirin ve yumruğunuzda sıkın:
İkinci bir test de drenaj testidir. 30 cm derinliğinde bir çukur kazın, suyla doldurun, tamamen boşalmasını bekleyin, sonra tekrar doldurun. İkinci suyun çekilmesi 2-3 saatten uzun sürüyorsa drenaj probleminiz var demektir. Bu bilgi, hangi bitkiyi nereye dikeceğinizi belirlerken, iklime uygun tür seçerken de işinize yarar.
| Toprak türü | Güçlü yanı | İyi giden bitkiler |
|---|---|---|
| Kumlu | Hızlı ısınır, erken ekim yapılır | Havuç, turp, lavanta, biberiye, kekik |
| Killi | Besini uzun süre tutar | Lahanagiller, gül, meyve ağaçları |
| Tınlı | Dengeli su ve hava | Domates, biber, salatalık, çoğu çiçek |
| Siltli | Besin bakımından zengin | Marul, ıspanak, çilek |
Buradaki en yaygın hata, mevcut toprağı tamamen atıp yerine torba toprak doldurmaya çalışmak. Hem pahalı hem de çoğu durumda gereksiz. Toprak "kötü" değildir, sadece dengesizdir; ve dengeyi kuran şey neredeyse her zaman aynı malzemedir: organik madde.
Organik madde kumlu toprakta sünger gibi davranıp suyu tutar, killi toprakta ise parçacıkların arasına girip havalanma sağlar. Yani aynı katkı, birbirinin zıddı iki soruna da çözüm olur. Kullanabileceğiniz kaynaklar:
Killi toprakta bir de kaba perlit veya iri kum eklenebilir; ancak kumu az miktarda eklerseniz çimento etkisi yaratıp durumu kötüleştirebilirsiniz. Ya bolca ekleyin ya da hiç bulaşmayın, sadece organik maddede kalın.
Pratik ölçü: dikim yapacağınız alanın üstüne 5-7 cm kalınlığında kompost serip ilk 15-20 cm ile karıştırmak. Kötü durumdaki topraklarda bunu iki-üç sezon üst üste tekrarlamanız gerekebilir. Toprak ıslahı tek seferlik bir iş değil, sürekli bir alışkanlıktır.
Önemli, çünkü toprakta besin olsa bile pH uygun değilse bitki o besini alamaz. Çoğu sebze ve süs bitkisi 6,0-7,0 aralığında rahat eder. Ortancanın renk değiştirmesi ya da yaprakların damarları yeşil kalırken aralarının sararması (demir eksikliği), çoğu zaman pH kaynaklı sorunlardır.
Bahçe marketlerinden alacağınız basit bir pH kiti işinizi görür. Sonuca göre:
Sıralama şöyle işler:
Balkonda saksıyla çalışı