Balkon, çoğu apartman sakini için evin en az kullanılan köşesi: bir kurutma makinesi, iki eski sandalye, biraz da toz. Oysa üç metrekare bile bir bahçeye dönüşebilir. Peki nereden başlanır? Balkon bahçesi kurma adımları, aslında toprakla ya da saksıyla değil; balkonunuzu tanımakla başlıyor. Aşağıda, kendi başına uygulamak isteyen birinin sırayla soracağı soruları takip ederek ilerleyeceğiz.
En önemli soru şu: Balkonunuz günde kaç saat doğrudan güneş alıyor? Bunu tahmin etmeye çalışmayın, bir gün boyunca gözlemleyin. Sabah 9, öğlen 12, 15 ve 17'de balkona çıkıp güneşin nereye vurduğuna bakın. Elde ettiğiniz sonuç, ne yetiştirebileceğinizi doğrudan belirler.
Peki güneş azsa vazgeçmeli miyim? Hayır, sadece beklentiyi değiştirmeli. Kuzey balkonda domates yetiştirmeye çalışmak, boyu uzayan ama meyve vermeyen sarkık bitkilerle sonuçlanır. Aynı balkonda gölge sevenlerle çok başarılı bir yeşil köşe kurulabilir. Bitki türleri ile iklim ve konum uyumu konusu tam da bu yüzden ayrı bir başlık olmayı hak ediyor.
İkinci soru: Balkonunuz ne kadar rüzgârlı? Yüksek katlarda rüzgâr, susuzluktan daha hızlı zarar verir. Yaprakların kenarı kurur, ince gövdeler kırılır. Çözüm: hasır paravan, kafes ya da bitkileri duvar dibine yerleştirmek.
Saksı seçiminde birinci kural: dip deliği olmayan hiçbir kabı kullanmayın. Dekoratif görünen deliksiz kaplar, kökleri suda bırakır ve çürütür. Deliksiz bir kabı çok istiyorsanız, bitkiyi plastik saksıda tutup o kabın içine yerleştirin.
Saksı boyutu ne kadar önemli? Sanılandan çok daha önemli. Toprak hacmi, bitkinin su deposudur; küçük saksı yazın her gün, hatta günde iki kez sulama demektir.
Toprak konusunda en yaygın hata, bahçeden ya da boş arsadan toprak taşımaktır. Saksıda bu toprak sıkışır, hava almaz, üstelik yabancı ot tohumu ve zararlı taşır. Balkon için hazır saksı toprağını torf, perlit ve solmuş organik gübreyle harmanlamak en pratik yol. Toprak seçimi ve hazırlama detayları, saksı bahçeciliğinde bahçe bahçeciliğinden bile kritik: çünkü kökün gidecek başka yeri yok.
Bir de drenaj katmanı sorusu var: Dibe çakıl koymalı mı? Delikli ve uygun toprakla dolu bir saksıda çakıl katmanı gerekli değil, hatta kullanılabilir toprak hacmini azaltır. Sadece deliğin tıkanmaması için üzerine küçük bir kırık kiremit parçası koymak yeterli.
Sulama takvimi diye bir şey yoktur; parmak testi vardır. Parmağınızı toprağa 3-4 cm sokun. Nemliyse bekleyin, kuruysa sulayın. Saksı bahçeciliğinde en sık ölüm sebebi susuzluk değil, "her gün biraz" mantığıyla yapılan fazla sulamadır.
Doğru sulama şöyle görünür: Su, saksının dibinden akmaya başlayana kadar yavaşça verilir. Sonra tabaktaki fazla su dökülür. Az miktarda ve sık sulama, kökleri yüzeyde tutar; bitki hep kırılgan kalır.
Gübre şart mı? Saksıda evet. Sınırlı toprak hacmindeki besinler 4-6 hafta içinde tükenir ve her sulamada bir kısmı dipten akıp gider. Bu yüzden büyüme mevsiminde düzenli besleme gerekir. Sıvı organik gübreyi seyreltip iki haftada bir vermek, ev koşullarında en kolay yöntem. Mutfak atıklarınızdan küçük bir kapalı sistemle kompost yapıyorsanız, ilkbaharda saksı üstüne bir parmak kalınlığında serpmek de çok işe yarar.
Olur. Yaprak bitleri ve kırmızı örümcek, özellikle kapalı ve sıcak balkonlarda hızla çoğalır. Haftada bir yaprak altlarına bakma alışkanlığı, sorunun büyümesini engeller. Erken aşamada su basıncı, arap sabunlu su çözümü veya bitkiyi izole etmek genelde yeterlidir.
Balkon bahçesi kurma adımlarını bir sıraya oturtalım:
Ağırlık meselesini de unutmayın: dolu 20 litrelik bir